'Kã šå[X ëJàR¡W¡;[΃à -27 (ë³¹à =à[΃à) ...

Oinam Chana Lukhoi
'ÒàB¡ã [Å>ó¡³[Î J¹à Úà´¶ã¡ú ët¡à}R¡à>-ët¡à}R¡à>¤à [Å>ó¡³Kã ët¡à}R¡à>-ët¡à}R¡à>¤à ³ã*Òü A¡ÚàKà ëºàÚ>¹A¡Òü¡ú R¡[ÎKã ë³¹à =à ºàA¡š[΃ >ã}[Å}ºA¡Òü "ƒå>à A¡Úà¡ú ºàÒü¹ì´Ã>ƒà [t¡>Jø¤à =¯àÚ[Å} "ƒå>à ³à캳 t¡àÒü¤}ƒà íº[¹îR¡ ³t¡³ƒà >å}[Å¤à šàl¡üt¡àA¡ ¯à¹ã A¡Úà "³[ƒ šåÚàKà ³¹ã íº>¤à ¯à¹ã A¡Úà t¡àA¡šã¹´¶ã¡ú 'ÒàA—¡à Ç¡³àR¡ Aå¡îÕ¡ "³[ƒ ó¡´¬àA¡ ºãºà Òü[‰îR¡Kã ³³àR¡ƒà šåÚàKã ¯à¹ã ºã¡ú ÒàÚ ÑHåºKã šå[XƒKã ¯à¹ã ºã¤à ëÒï칡ú "R¡à}>à í³ [A¡ƒ¤à ÒàÚ¤ƒå[>¡ú "[A¡¤à íºt¡>à ¯à¹ã ºã¡ú [Ò–ƒå ºàÒü[>}Kã ³>å}ƒà Úà*[¹¤à "ìÅ}-"³à}, ÅàîK "ìW¡ï¤à ³W¡à, "³Kà "³Kà ëÅàA—¡-Å´•¤à Úàƒ¤à A¡ÚàKã ³t¡à}ƒà ¯àìÚ; *Òü>à ¯à¹ã ºã¡ú t¡à[¤[¹¤[Å}>à Jå¤àA¡ Jå>¹A¡šƒå t¡à\¹Kà '>à A¡Úàƒà Ò¹à*\[J¡ú ³t¡à}ƒåƒ[> "R¡à}>à í³ [A¡ƒ¤à ÒàÚ¤à šå[X ëJàR¡W¡;A¡ã ¯à¹ã¡ú "ƒå¤å Òã¹³ Jè[ƒ}ƒà [Å”‚à[¹¤à ³ã*Òü¤à 'ìJàÚ[ƒ A¡à}Jåºƒà ³šàº Åà¤>à Ú๳샡ú [=[\ÀKà t¡´Ã-t¡´ÃKà "Îå³-"Îå³ ëÒ[gÀA¡Òü¡ú ëJà} =à}¤à [A¡¹A¡Òü¡ú "šãA¡šà ëA¡àA¡[΃à 뺜¡>à šàÒü[ÅÀA¡Òü¡ ¯àJºKã íºW¡ãº ³îš-³îš¡ú íÒ=¹³Kƒì¤àÒü, J}º³Kƒì¤àÒü >ã}ƒå>à ³ã*Òü A¡Úà-A¡Úà>à ¯àÒ} A¡Úà Ò}[¤¹A¡Òü¡ú ¯àÒ} A¡ÚàKã šàl¡üJå³ šã>¤à J>¤ƒà "¯à¤Kã ³Å[A—¡¡ú
R¡[ÎKã ë³¹à =à>à ºàA¡š[΃à >ã}[Å}ºA¡Òü =à}–ƒƒà íº¹´¬à '>à ‘Òüšå’ ÒàÚ>à >å}[Å>à ëA¡ï\¤à Aå¡} ëA¡à¤à, *\à ë¹àìt¡à> "³[ƒ
Jå–ƒøàA¡š³ "R¡à}Òº¡ú A¡}àA¡ ³[ošå¹ƒà šà씂àÒü¤ã #¹à; ë=ï[>¤à ëÒï¤[Î 'Kã ¯àJºƒà =à}–ƒƒà "Òà>¤à *Òü¹³ƒKøà ÒàÚ>à Jîg¡ú [ƒ&³ A¡ìº\Kã ³[>}ƒà íº¤à šà씂àÒü¤ã Òü³àKã ÅR¡ìº>[΃à Úà´•à >ã}[=>à #¹à; ë=ï[>Kã ë=ï¹³ šà}ì=àA¡Òü¡ú R¡[ÎÎå šàR¡ì=à[Aá¡ú "ƒå¤å #¹à; ë=ï¹³[Τå ëÒïìƒàA—¡¤à ëÒà;>¤ƒà "ÒA¡šà ë=ïƒà} ëºï[¤¹´¬à "Òº[Å}¡ "ƒå[ƒ "Úà´¬>à íº[J쉡ú 'Kã Òüšà ëšàA¡šà Òüšåì¤àA—¡à ë=ï¹³[Îƒà ¯à¹ãKã ë=ï\ຠó¡}º´¬ƒKã Òüšåì¤àA—¡à íº[J‰¤à ³tå¡}ƒà ÒàÚ[¹¤à ³ó¡³[΃à Úà´•à "R¡à} *Òü>à ¯à¹ãKã ë=ïKº >å[³; Jè[ƒ}KãKK >å}[=ºKã ³t¡³ƒà šàR¡ì=àA¡îW¡¡ú ³ãÚà´•à ëW¡àÄà [t¡Àã¡ú
ë>à}³[ƒ Òüšå Aå¡} ëA¡à¤à>à 'ìR¡à–ƒà,‘>åšà³W¡à R¡[Î[ƒ šà씂àÒü¤ã ëJàUåºKã ³t¡à}ƒà "³[ƒ ëºàÒüƒà³ ë³¹à =Åƒà ³ãît¡ 'ìJàÚ>à ³àR¡º³W¡;t¡Kã šàR¡ì=àv¡ûå¡>à ºà[Aá¤à #>à;A¡à "³[ƒ ºàÒüìÅà>Kà ³¹ã íº>¤à ¯à¹ã ºãÚå¡ú’ '>à, ‘ë³¹à =à šàR¡ì=àA—¡[¹¤à #>à;A¡à ³¹ã íº>¤à ¯à¹ã [ºJå>Îå JR¡\샒 ÒàÚ\¤ƒà "Òº Òü¤å}ìR¡à>à ë³àì³à> ë>àAáKà, ‘'>à t¡àA¡šãìK’ ÒàÚ¹ìAá¡ú ¯à¹ãKã š[¹} J}º¤[ƒ ³ÒàA—¡à íº[Å-íºì=à>, šø³à>-šà A¡ÚàÎå ÒàšÃKà ºã¤à t¡´•¤à ëÒà;ì>ï¡ú ³t¡³Kã ºàÒüì¹´¬ãKã ÅìAáà> *Òü[¹¤ã "šà씂àÒü¤ã Òü³à¤å =ì´¶àÚ>å}ƒà =àìKàg¹Kà Òü³àKã ë=ïKº ó¡}\¤à R¡´¬à *ÒüÚå ÒàÚ[¤¹Kà Åà}Jø¤à šà씂àÒü¤ã ëJàUåºKã ¯à¹ãƒå Úà´•à Ç¡š[W¡ÀKà 'ìR¡à–ƒà t¡àA¡šã¹A¡[J¡ú šà씂àÒü¤# ëJàUåº ëA¡ï¤à š[r¡t¡ ë³àÒü¹à}ì=³ W¡–ƒø[Î}>à Òü¤à ºàÒü[¹A¡ "[ÎKã ³>å}ƒà Úà*ƒ¤à ¯à¹ã A¡Úà "Òº Òü¤å}ìR¡à>à [W¡>ÒàÚƒà t¡àA¡šã¹´¶ã¡ú Jà¤à ÒàÚ¤[ƒ "³´¬Kã ³Å[A—¡¡ú ë>à}ìšàA—¡à ³R¡àº[>¡ú šà씂àÒü¤ã>à ³t¡³Kã ºàÒüì¹´¬ã[>¡ú 뺜¡¤à ³t¡³Kã ëJàR¡W¡;[>¡ú "³´¬Kà "R¡à>¤Kà ">ã>à ³t¡³ ëA¡ï¤ã ºàÒüì¹´¬ã¤å ó¡}>>¤à ëÒà;>¹A¡šà "³[ƒ "šà´¬>à ºàìUàÚ W¡–ƒå>à šà씂àÒü¤ã¤å t¡àìºàÒü[Å}ƒà W¡>ìK J>¤[>¡ú šà씂àÒü¤ã>à Jà¤Kã šè[A—¡}Îå J}Òü "ƒå¤å šà씂àÒü¤ã>à Jतå >å}[ŤƒKã "šà³->å}[Å t¡àÒü¤} šå[Xƒà Úè´¬à> º´¬ãƒà ëJàR¡ƒà[³ÄìK ÒàÚ¤Kã ¯àJºƒà >å}[Ťà >ìv¡¡ú ³³à *Òü¤ã "³>à ³W¡à¤å >å}[ŤKã ¯àJº[>¡ú ºà}*> ÅàÒü*> Úബ㠚à씂àÒü¤ã Òü³à[>¡ú ³ã>å}[ÅKã tå¡}>ó¡[´•¡ú ³>å ët¡A¡R¡àKã ³¹à>ÚàÒüƒà Úè³Kã ë³ï "³Kã Åv¡û¡³ ëºïƒå>à íº¹¤Îå íº¹à}Kã íº>³ W¡>[J샡ú "ÚèA¡ >å}[=ºKã ³t¡³ƒ>à šà;ÚàÒüƒà óå¡KàÚ>à Åà;šã íº¹à} =´¬àºP¡´•à ³ã>å}[ÅKã íº>³ ëÚà[À¡ú >å[³ƒà}Kã ³t¡³ƒ>à [Ò}W¡à ÚàÒüt¡´¬ãKã "[A¡¤à Åv¡û¡³ *Òüƒå>à íº¤ƒKã Jà¤>à ³ÒàB¡ã ³>àv¡û¡à >A¡[Å>¤à R¡³[J샡ú šà씂àÒü¤ã ºàÒüì¹´¬ã Òü³à>à Jà¤à ëÎàA¡ìW¡öà}R¡´¬à, Jà¤à t¡¹} ëJàÒü>åW¡à "³[ƒ ë³à>å ët¡A¡R¡à "³[ƒ Jà¤à ³àKã ³ìÚA¡W¡à κàÒü ³ì¹º>å[Å}ƒà ³ÒàA¡[Î A¡>àì>à ÒàÚ¤[Î JR¡ÒÀìK JÀAᤃà ÅìAáà> A¡Úà ëºïƒå>à "ÚèA¡ >å}[=ºKã ³t¡³ƒà ëºî´Ã R¡à ó¡à¹ç¡ìK, Jàîº ëºïÚà³ t¡´ÃåìK ÒàÚƒå>à W¡;šà ëÒï¹ìAá¡ú ëºïW¡àºK㠳줴¶à *Òü¤ã ³ÒàA—¡à Jàîº ëºï[ƒ Úà–ƒ>à šìº³-šì”‚àÒü A¡àÚ>¹¤à º³\à >¯à A¡ÚàKã ³ãA¡š ët¡}=àìJຠt¡à¹Kà šìº³ ³³à Åàƒå>à >àl¡üìA¡à>[¤¹´¶ã¡ú t¡àÒü¤} ³ã[Ò}W¡à *Òü¤à t¡àÒü¤} =¯àÚ[Å}ƒà *;šã-í>[¤¤à [t¡}K³-ºàÒüA¡³ ³[W¡>-³>à*¤å Òà;ºKà t¡àÒü¤} =¯àÚ A¡Úà¤å A¡šÚà} t¡šÚà}>à t¡}Òü íºt¡>à íºÒÀ´¶ã¡ú "ì¹àÒü¤ƒà JठëÚA¡ κàÒü>à šà씂àÒü¤ã A¡>àì>à ÒàÚ¤[Î J}ºv¡ûå¡>à Òü³à ÒàÚ>à ëA¡ï\¹Kà ëJàÒüì³à³ ºàÒü[ƒ ºàÒüì¹´¬ã Òü³àƒà ÚàÒüó¡-ë=ï[>\[J¡ú Òüšå ëA¡à¤à>à 'Kã Òüó¡³ƒà ºã[¤¹´¬à ¯à¹ãƒå R¡[ÎKã ¯àì¹}[΃à "³åA¡ Úà´•à ët¡>[ÅÄà šàl¡üƒ³\¤[>¡ú ³[ÎKã ³tå¡}ƒKã[ƒ šà씂àÒü¤ã Òü³àKã ³¹³ƒà Òü¤à ºàÒü[¹A¡ A¡Úà í>>\칡ú "ƒå¤å šà씂àÒü¤ã Òü³àKã ³¹³ƒà '>à "Òà>¤à *Òü>à J¹ƒ} *Òü¹¤Îå ÅA¡ ëÅàg¤à R¡³\¤[ƒ íº[J‰¤à "Òº Òü¤å}ìR¡à[ÎKã ë=ï\຃Kã[>¡ú
ëºàÒüƒà³ ë³¹à =à "[Î[ƒ ³ãît¡ 'ìJàÚK ºàÒü[>} ºàÒüìÅà> "³³[ƒ #>à;A¡à ³¹ã íº>¤à ë=ï¹³ A¡Úà>à Jå¹A¡ Òà}ƒ¤à =à¤å[´•¡ú ë³¹à W¡à*ì¹> ëÒï¤à, ë³¹à ë³> ët¡à}¤à, ë³¹à l¡üA¡àÚ A¡àÙà, ë³¹à ëÒïìW¡à}¤à, ë³¹à E¡àA¡ t¡à>¤à, ë³¹à =àl¡üî³ =à>¤à "[Î>[W¡}¤à ë=ï¹³ A¡Úà íºìJø¡ú ë=ï¹³ "³³³Kã *Òü>à í>>¤ƒà *씂àA—¡à ³t¡³ Åà}K[>¡ú ë=ï¹³[Å} "[ÎKã ³t¡à}ƒà º³ƒ³[ÎKã ³ã*Òü A¡Úà>à ët¡à}R¡à>-ët¡à}R¡à>¤à ¯à씂àA¡ A¡Úà šãî>¡ú Ò}>[¹¤à, R¡àR¡>[¹¤à ¯àÒ}[Å}Kã ³>å}ƒà ë³¹à =à>à šà씂àÒü¤ã #¹à;-ë=ï[>Kã ë=ï¹³ šàR¡ì=à[Aá¤à "[Î [Ò–ƒå ºàÒü[>} W¡;š[Å}>à =à[Îƒà ƒåK¢à šè\à šàR¡ì=àA¡Òü ÒàÚƒå>à ³ãît¡ ºàÒü[>}, Î>à³[Ò ºàÒü[>} W¡;š[Å}>à ƒåK¢à šè\àKà W¡à}ƒ´•¤Kã ³*}ƒà šà씂àÒü¤ã #¹à; ë=ï[>¤Kã ë=ï¹³ šàR¡ì=àA¡šøà ÒàÚ¤[ÎÎå "³[>¡ú "ƒåå¤å šà씂àÒü¤ã Òü³à[ƒ ³t¡³Kã ºàÒüì¹´¬ã[>¡ú t¡àÒü¤} ³W¡à-³Ç¡ *Òü¤[Å}>à ë=ï[>\[>}¤à ³t¡³ƒà ë=ï[>\¤à ÚàÒü¡ú R¡[Î[ƒ A¡}àA¡ Òü¹³ƒ³ "[ÎKã ³ó¡³ A¡Úàƒà ëÚºìÒïîR¡Kã >à; "³Îå} Òü>à;šå >å}[Å\¤à ³ã*Òü A¡Úà>à Òü³àKã ë=ï[>Kã ë=ï¹³ šàR¡ì=àA—¡¤ƒà >v¡>à A¡}àA¡ ³[ošå¹Kã ¯à}³ƒÎå ³ãît¡[Å}>à Òü¹à; ë=ï[>Kã ë=ï¹³ šàR¡ì=àA—¡[¹¡ú ³t¡à}[Îƒà ºàÒü[>} ºàÒüìÅà>Kã ³t¡à}ƒà ëJĤà íº¹¤Îå "³>à "³Kà ëÚ;>¤[ƒ íºì¹àÒüƒ¤[>¡ú #=A¡-Òü¹à} Úà´•à A¡à-ëÒÄà ët¡ï¤à "³[ƒ "ì¹´¬ƒà ëÅgàl¡ü A¡Úà =àƒ¤Kã ³×;t¡à =ì´¶àÚ ëÅ}>à íº¤àA¡ Jågà* íºW¡à*>¤à t¡}ƒå- íºt¡à>à Òü}>-[W¡A—¡à =¯àÚ šà>¤à ³ìź >å}[Å-W¡à>>à Òã}[³Ä¤Kã ¯àJºƒà #¹à; ë=ï¹³ šàR¡ì=àA¡š>à šè´•³B¡ã ÚàÒüó¡¤à *ÒüK[>¡ú

Leave a Reply

Your email address will not be published.